FAQ nieuwe ARBO wet
Nieuwe Arbowet per 1 januari 2007
Wat is het verschil tussen de vangnetregeling en de maatwerkregeling?
Bij de maatwerkregeling bepaalt u zelf hoe en met wie u de preventie en begeleiding van ziekteverzuim regelt. De verplichte aansluiting bij een arbodienst vervalt daarmee. De maatwerkregeling is mogelijk indien hierover overeenstemming is bereikt met de OR, de personeelsvertegenwoordiging of in de CAO.
Wanneer bedrijven tevreden zijn met hun arbodienst, niet willen veranderen of onvoldoende mogelijkheden hebben om de arbodienstverlening intern te organiseren, verandert er niets aan de bestaande ondersteuning door een arbodienst. Dit is wat de nieuwe Arbowet de ‘vangnetregeling’ noemt.
Kan ik als gevolg van de wetswijziging meteen het contract met mijn huidige arbodienst opzeggen?
Het is verstandig eerst zekerheid te hebben over een alternatieve oplossing (de maatwerkregeling), voordat u het contract met de arbodienst beëindigt. D.w.z. er moet wel schriftelijke overeenstemming bestaan tussen de werkgever en de OR of PVT over de maatwerkregeling. Óf de CAO moet een maatwerkregeling mogelijk maken. De wetswijziging verandert niets aan de lopende contracten tussen het bedrijf en de arbodienst, met uitzondering van:
de toetsing van de RI&E, die dient waar mogelijk door een intern gecertificeerd arbodeskundige te worden uitgevoerd, en
het meewerken aan het verrichten en opstellen van een RI&E is bij de arbodienst weggehaald, en is ondergebracht bij de deskundige medewerker met preventietaken (preventiemedewerker)
Moet de toetsing van de RI&E door een intern gecertificeerde arbodeskundige gebeuren?
Indien u beschikt over een gecertificeerd arbodeskundige of daarover gezien de risico’s zou moeten beschikken dan moet de toetsing intern plaatsvinden. In alle andere gevallen kan de toetsing worden gedaan door de arbodienst (vangnetregeling) of door een gecertificeerd arbodeskundige (maatwerkregeling).
Moet iedere organisatie zijn RI&E laten toetsen?
Nee, het systeem ziet er als volgt uit:
Organisaties met minder dan 10 werknemers
Na de wetswijziging hoeven bedrijven met maximaal 10 werknemers hun RI&E niet langer te laten toetsen, mits ze gebruik maken van een goedgekeurde branche-specifieke en in de CAO opgenomen RI&E-instrument.
Organisatiesmet tussen de 10 en 25 werknemers
Werkgevers met tussen de 10 en 25 werknemers kunnen volstaan met een ‘lichtere’ toets mits ze gebruik maken van een RI&E-instrument dat door werkgevers en werknemers op branche- of sectorniveau is vastgesteld en die in de CAO is opgenomen.
Overige organisaties
Voor een werkgever met meer dan 25 werknemers in dienst, en voor een werkgever met minder dan 25 medewerkers waar geen RI&E instrument voor is die door werkgevers en werknemers op branche- of sectorniveau is vastgesteld, blijft alles bij het oude. De werkgever dient de RI&E voor te leggen aan de arbodienst of (straks) aan een arbodeskundige. Deze zullen de RI&E toetsen op basis van de voorschriften en een advies uitbrengen.
PS: voor het tellen van het aantal medewerkers geldt niet het aantal FTE’s, maar het aantal daadwerkelijke personen.
Heeft de OR/PvT een instemmingsrecht over de keuze van de maatwerkregeling?
Nee. De werkgever en de OR of PvT moeten schriftelijk overeenstemming bereiken over de maatwerkregeling. Dit is wat anders dan het instemmingsrecht, want het instemmingsrecht valt onder de Wet op de ondernemingsraden (WOR) en de schriftelijke overeenstemming valt niet onder de WOR. De consequentie hiervan is dat geen enkel bedrijf zo maar kan kiezen voor de maatwerkregeling. U moet met de OR of PVT schriftelijke overeenstemming hebben over de maatwerkregeling.Er is één uitzondering: Er hoeft geen schriftelijke overeenstemming met de OR of de PvT te zijn indien de CAO een maatwerkregeling mogelijk maakt.
De hier genoemde schriftelijke overeenstemming met de OR of de PvT is wat anders dan het instemmingsrecht uit de WOR. Er is hier geen sprake van een beroepsmogelijkheid, dus geen overeenstemming betekent automatisch terugvallen op de vangnetregeling.
Kan de Arbeidsinspectie eigenlijk wél ingrijpen als een organisatie de maatwerkregeling niet of onvoldoende naleeft?
Ja, de Arbeidsinspectie houdt toezicht op de nieuwe verplichtingen en kan een bestuurlijke boete opleggen als de organisatie de maatwerkregeling niet of onvoldoende naleeft.
Moet een preventiemedewerker de RI&E (mede) uitvoeren?
Ja, dit is één van de wettelijke taken van een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker). Hij/zij moet meewerken aan het verrichten en opstellen van de RI&E en het uitvoeren van daaruit voortvloeiende maatregelen, alsmede samenwerken met en adviseren aan de OR of PvT.
Geeft de Arbowet specifieke opleidingsvoorschriften voor de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker)?
Nee, de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) hoeft geen algemene cursus te volgen, zolang hij of zij maar beschikt over de specifieke kennis van arborisico’s die voor het bedrijf relevant zijn.
Het niveau van de deskundige werknemer met preventietaken (preventiewerker) moet aansluiten bij de risico's in het bedrijf.
Deze risico's zijn beschreven in de risico-inventarisatie en evaluatie (RIE).
Hoe groter de risico's in het bedrijf, hoe hoger het deskundigheidsniveau van de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker).
De RI&E van het bedrijf en het bijbehorende plan van aanpak vormen de basis voor wat de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) moet weten en kunnen.
Hoeveel deskundige werknemers met preventietaken (preventiemedewerkers) moet ik hebben?
De Arbowet geeft niet aan hoeveel deskundige werknemers (preventiemedewerkers) u moet hebben. Net als met het deskundigheidsniveau is er sprake van ‘zorg op maat’. U moet dus zoveel deskundige werknemers (preventiemedewerkers) hebben als nodig is.
Moet iedere vestiging van een bedrijf met meerdere vestigingen een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) hebben?
Op zich hoeft dat niet, maar afhankelijk van de afstand,de zelfstandigheid van de vestigingen en de risico’s op de betreffende vestigingen kan het goed zijn om per vestiging een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) te benoemen.
Uit de RI&E volgen de risico’s en daarmee krijgt u ook inzicht in de deskundigheid en aantal deskundige werknemers met preventietaken (preventiemedewerkers) dat u nodig heeft.
Welke wettelijke taken heeft de preventiemedewerker?
De preventiemedewerker heeft (uit de wet) drie taken:
Het (mede) uitvoeren en opstellen van de RI&E
Het adviseren van en nauwe samenwerken met de OR of PvT
Het uitvoeren van preventietaken (voortvloeiend uit het plan van aanpak)
Uiteraard mag u met uw deskundige werknemers met preventietaken (preventiemedewerkers) aanvullende afspraken maken. Ook mag u bijvoorbeeld de taken verdelen onder enkele medewerkers. Zorg er dan wel voor dat er een goede afstemming is. Voorbeeld: als een van uw medewerkers goed is in RSI preventie en een ander in het zoveel mogelijk voorkómen van zwaar fysiek werk, dan kunt u die twee taken verdelen.
Is de deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) nu een taak of een functie?
Er zijn minimaal drie wettelijke taken die een deskundige werknemer met preventietaken (preventiemedewerker) moet uitvoeren. In veel gevallen zal iemand deze taken kunnen uitvoeren naast zijn/haar reguliere functie. Het is daarmee dus geen echte functie. Maar afhankelijk van de aard en zwaarte van de taken kan de deskundige werknemer met preventietaken zich ontwikkelen tot een ‘echte’ functie.
(C) 2005 - Alle rechten voorbehouden